Türkçe eğitiminde okuduğunu anlama ve okuryazarlık becerileri
Editör: NURULLAH ŞAHİN
ISBN: 978-625-8995-46-6
Yayın Tarihi: 25.03.2026
Dil: Türkçe
Abstract
Bu kitap, Türkçe eğitiminde okuduğunu anlama ve okuryazarlık becerilerini geliştirmeye odaklanan üç temel çalışmadan oluşmaktadır. İlk bölüm, iş birlikli öğrenmenin etkin bir modeli olan Karşılıklı Öğretim yaklaşımını detaylandırmakta, tahmin etme, sorgulama, açıklama ve özetleme stratejilerini sunmaktadır. Bu stratejiler, okumada anlama sürecini destekleyerek öğrencilerin metni derinlemesine kavramasını sağlar. İkinci bölüm, ilkokul düzeyinde çıkarım becerilerinin geliştirilmesini amaçlayan programları ve bu programların okuma başarısına olan etkilerini incelemektedir. Burada çıkarsama yapma becerisinin önemi ve farklı öğretim stratejileri (Yuill & Oakhill, SIM İnfer stratejisi, grafik düzenleyiciler) detaylandırılmıştır. Üçüncü bölüm ise 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan okuryazarlık becerilerini ve 5. sınıf ders kitabına yansımalarını analiz etmektedir. Bu bölümde, bilgi, dijital, görsel, kültür, veri gibi dokuz farklı okuryazarlık türünün programda yer aldığı ve ders kitaplarında da kısmen uygulandığı vurgulanmıştır. Kitap, eğitimcilere okuma ve anlama süreçlerinde etkili yöntemler sunmakta, özellikle yapısal ve stratejik okuma becerilerinin kritik önemde olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, eğitim materyallerindeki okuryazarlık becerilerinin dağılımı ve entegrasyonundaki tutarsızlıklara dikkat çekerek geliştirilmesi gereken alanları işaret etmektedir.
This book compiles three foundational studies focusing on reading comprehension and literacy skills in Turkish education. The first chapter elaborates on the Reciprocal Teaching approach, a collaborative learning model emphasizing four key strategies: predicting, questioning, clarifying, and summarizing. These strategies enhance students’ ability to deeply understand texts. The second chapter examines programs designed to enhance inference skills at the primary school level and their impact on reading success, detailing diverse instructional methods such as the Yuill & Oakhill approach, Kansas University's SIM Inference strategy, and the use of graphic organizers. The third chapter analyzes the presence of literacy skills within the 2024 Middle School Turkish Language Curriculum and their reflection in fifth-grade textbooks. It identifies nine types of literacy—information, digital, visual, cultural, data literacy among others—featured in the curriculum and partially in textbooks. The book offers educators effective methodologies for supporting reading comprehension and highlights the critical role of structural and strategic reading competencies. Additionally, it points to inconsistencies in the integration and distribution of literacy skills within educational materials and suggests areas needing further development.
Anahtar Kelimeler
okuduğunu anlama okuryazarlık becerileri karşılıklı öğretim çıkarım becerisi öğretim programı
İçerik
Tablo verileri için sağa-sola kaydırınız.
