Bu çalışma Türkiye ekonomisinin temel makroekonomik sorunları olan enflasyon, cari denge ve finansal istikrar konularını çeşitli perspektiflerden ele alan kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Türkiye'nin sürdürülebilir ekonomik büyümesi için beşerî kalkınma, ekonomik çeşitlendirme ve yenilenebilir enerji tüketiminin önemli olduğu vurgulanmıştır. Analizlerde ARDL, Granger nedensellik gibi ekonometrik yöntemler kullanılarak, beşerî kalkınma endeksi (HDI), ticareti çeşitlendirme endeksi (TDI) ve yenilenebilir enerji tüketiminin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) üzerinde pozitif etkileri olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, Türkiye-AB mali yardımları, ekonomik büyümeye olan etkisi açısından RALS yöntemlerle analiz edilmiş, yardımların ekonomik büyüme ile tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğu belirlenmiştir. Türkiye sanayi sektörünün ekonomik büyüme ve istihdam içindeki payında bir gerileme görülmekte; yüksek ve dalgalı enflasyon ortamının sanayide yatırım ve üretim performansını olumsuz etkilediği belirtilmektedir. Petrol fiyatlarının TÜFE ve ÜFE üzerindeki etkisi de analiz edilmiş, petrol şoklarının fiyatlar genel seviyesini artırdığı ve özellikle üretici fiyatlarında maliyet itici enflasyonun ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır. Cari açığın finansmanında yabancı doğrudan yatırımların önemli rolü üzerinde durulmuş, Türkiye'deki yatırımları etkileyen faktörler ve yapısal kırılmalar Bai-Perron yöntemiyle incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'de döviz kuru şokları ihracatın ürün ve pazar bileşimi üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde analiz edilmiş, kur şoklarının ihracat üzerinde karmaşık etkiler yarattığı ifade edilmiştir. Kitap ayrıca finansal kriz türleri, kripto varlıkların finansal sistemdeki yeri, borç tuzağı ekonomisi, kirleten öder stratejisinin makroekonomik analizleri, sürdürülebilir kalkınmanın yeni bakış açıları, çevre vergileri, refah devletinde vatandaşlık hakları, sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması ve İstanbul’un üretim yapısı gibi geniş makroekonomik ve sosyal politika başlıklarını içermektedir. Makale ve incelemelerde Türkiye'nin bölgesel farklılıkları, sektörel yapısı, hizmetler sektörü, tarım, sanayi ve inşaat gibi temel alanlardaki değişkenlikler, ayrıca çevre politikaları ve sosyal güvenlik uygulamaları da detaylandırılarak Türkiye ekonomisinin çok boyutlu ve dinamik yapısı ortaya konmuştur. Politika önerileri arasında beşerî sermaye yatırımlarının artırılması, ekonomik çeşitlendirme politikalarının desteklenmesi, sürdürülebilir enerji projelerinin teşviki, sosyal devletin geliştirilmesi ve çevresel vergilendirme araçlarının etkin kullanımı sayılabilir. Sonuç olarak Türkiye ekonomisinin mevcut yapısal, sosyal ve çevresel sorunlarının çözümüne yönelik bütüncül, çok disiplinli politikaların gerekliliği vurgulanmaktadır.
This comprehensive study addresses Turkey's fundamental macroeconomic issues including inflation, current account balance, and financial stability from various perspectives. It emphasizes the crucial role of human development, economic diversification, and renewable energy consumption in achieving sustainable economic growth in Turkey. Using econometric methods such as ARDL and Granger causality tests, the research demonstrates the positive impacts of the Human Development Index (HDI), trade diversification index (TDI), and renewable energy consumption on Turkey's Gross Domestic Product (GDP). The study also analyzes Turkey-EU financial aid effects on economic growth with RALS methodologies, identifying a unidirectional causality from aid to growth. Notably, Turkey's industrial sector faces a decline in GDP and employment share, negatively influenced by volatile and high inflation. The impacts of oil prices on consumer and producer price indices reveal cost-push inflation phenomena. Foreign direct investments and their influencing factors in financing the current account deficit are examined using Bai-Perron's multiple structural break approach. Additionally, the effects of real effective exchange rate shocks on export composition and resilience are scrutinized. The book further delves into financial crisis types, the role of cryptocurrencies in Turkey's financial system, the debt trap economy, pollutant-pays principle analyses, new views on sustainable development, environmental taxes, welfare state's citizenship rights, socio-economic rankings, and Istanbul's economic production profile. Regional disparities across Turkey's sectors including services, agriculture, and construction are detailed, along with environment policies and social security system evaluations. Policy recommendations stress boosting human capital investment, promoting diversification, supporting sustainable energy projects, enhancing social welfare structures, and implementing effective environmental taxation. Overall, the work highlights the necessity for integrated and multidisciplinary policies to address Turkey’s structural, social, and environmental challenges for sustainable development.