This academic volume encompasses diverse research studies across various domains of architectural science. The initial section explores the form, function, and meaning of bay windows in traditional Harput houses, highlighting structural diversity shaped by the area's challenging geographic and climatic conditions. Another study experimentally analyzes how artificial intelligence transforms architectural visualization processes, comparing renderings generated by different AI tools using a SketchUp model. The concept of embedded spatial intelligence in traditional Turkish housing is examined with respect to climate, materiality, and socio-cultural interactions, emphasizing their multifunctionality aligned with sustainable development goals. Certified Cultural Routes of the Council of Europe are statistically analyzed from tourism and heritage governance viewpoints, illustrating the program's historical evolution. Accessibility in Konya's city parks is comparatively evaluated through Universal Design principles, exposing current limitations and proposing improvements. A post-occupancy evaluation of hybrid educational buildings investigates discrepancies in thermal and visual comfort between measured standards and user experiences within 24-hour learning environments. The theoretical framework of speculative space investigates intersections of AI, cinema, and digital gaming, proposing new paradigms of spatial thinking based on algorithmic and sensory integration. In construction technology, a fuzzy TOPSIS analysis compares cast-in-place and prefabricated reinforced concrete systems in post-disaster reconstruction, favouring prefabrication for efficiency and sustainability. Steel construction materials are comprehensively reviewed including their historical development, modern production, processing, and joining techniques. The global and Turkey-specific decarbonization process in buildings is examined with emphasis on policies, challenges, and future directions in line with sustainability targets. Taken together, this compendium presents a broad view of contemporary architectural science, embracing technological innovation, heritage preservation, environmental stewardship, and social inclusiveness.
Bu akademik çalışma derlemesi mimarlık biliminin farklı alanlarından çeşitli araştırmaları kapsamaktadır. İlk bölümde, Harput evlerindeki çıkmaların formu, işlevi ve anlamı incelenmekte; bölgenin zorlu coğrafi ve iklimsel şartlarına özgü yapısal çeşitlilik ortaya konmaktadır. Diğer bir bölümde, yapay zekanın mimarlık görselleştirme süreçlerini nasıl dönüştürdüğü deneysel olarak analiz edilmekte; SketchUp'ta modellenen yapının farklı AI araçları ile render sonuçları karşılaştırılmaktadır. Geleneksel Türk konutlarındaki mekânsal zekâ, iklimle ilişkisi, malzeme kullanımı ve sosyal etkileşimler bakımından ele alınmakta; sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda evlerin çok katmanlı işlevselliği vurgulanmaktadır. Avrupa Konseyi sertifikalı kültürel rotalar, turizm ve miras yönetimi perspektiflerinden istatistiksel analiz yöntemiyle değerlendirilmekte ve programın tarihi dönüşümü ortaya konmaktadır. Ayrıca, Konya’daki şehir parklarının erişilebilirliği, Evrensel Tasarım İlkeleri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelenmekte, mevcut tasarım eksiklikleri ve öneriler raporlanmaktadır. Eğitim yapılarının termal ve görsel konforunu ele alan bir çalışma, sürdürülebilir tasarım kriterleri ile kullanıcı deneyimi arasındaki uyumsuzlukları ortaya koymaktadır. Mimarlıkta AI, sinema ve dijital oyunların kesişiminden doğan spekülatif mekân kavramı teorik olarak irdelemekte; algoritmik-estetik bağlamda yeni mekânsal düşünce modelleri önerilmektedir. Prefabrik ve yerinde dökme beton sistemlerin afet sonrası yapım süreçleri, bulanık TOPSIS yöntemiyle karşılaştırılarak prefabrik sistemlerin avantajları vurgulanmaktadır. Son olarak, çelik yapı malzemelerinin tarihsel gelişimi, üretimi, işlenmesi ve birleştirilme yöntemleri ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Küresel ve Türkiye özelinde binaların karbonsuzlaştırılması süreci incelenmekte, yasal düzenlemeler, uygulamalar, sorunlar ve öneriler kapsamlı şekilde tartışılmaktadır. Derleme, mimarlık biliminde güncel teknolojik gelişmelerden sürdürülebilirlik ve sosyal içerme politikalarına kadar geniş perspektifler sunmaktadır.