Yapay Zekâ Tabanlı Sistemler: Teori, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri-1

Yapay Zekâ Tabanlı Sistemler: Teori, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri-1

Editör: EYYÜP GÜLBANDILAR

ISBN: 978-625-8567-64-9

Yayın Tarihi: 25.12.2025

Dil: Türkçe

DOI: https://doi.org/10.70269/OC2G75XYS8OO

Abstract

Yapay Zekâ Tabanlı Sistemler kitabı, yapay zekânın teori ve uygulamalarını disiplinlerarası bir perspektifle ele almaktadır. Kitap, tıbbi görüntüleme, biyometrik analizler, yazılım güvenliği, IoT ve ağ teknolojileri gibi çeşitli alanlarda derin öğrenme ve yapay zekâ modellerinin kullanımını kapsamaktadır. İlk bölümde, MobileNetV2 mimarisi kullanılarak yüz görüntülerinden yaş tahmini yapılmıştır. UTKFace veri seti kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, yaş grupları sınıflandırılmış ve modelin %51 doğrulukla genel bir başarı sağladığı gözlemlenmiştir. Temel bileşen analizi bölümünde, facial görüntüler üzerinden veri boyutunun azaltılması, temel bileşenlerin seçilmesi ve verinin temsili anlatılmıştır. Multi-modüler yapılı diyaloğlarda yapay sinir ağları ile duygu analizi konusunda MELD ve IEMOCAP veri setleri kullanılarak modeller geliştirilmiş, çoklu modalitelerin performansı artırdığı sonucuna varılmıştır. Hatay ili sıcaklık verileri üzerinde LSTM ve XGBoost modelleri karşılaştırılarak zaman serisi tahminleri yapılmış, LSTM daha iyi genelleme, XGBoost ise eğitimde yüksek performans sergilemiştir. IoT ve bulut bilişim tabanlı kestirimci bakım, döner makinelerden toplanan verilerle üretim verimliliğini artırmayı hedefler. 6G ağlarında performans ve güvenlik etkileşimi incelenerek, ağ metriklerinin güvenlik doğruluğu üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. İnsan kaynaklarında doğru meslek seçimi için faktör analizi ve veri madenciliği teknikleri kullanılmıştır. Kalp hastalıklarında, derin öğrenme ve evrişimli sinir ağları ile EKG sinyallerinin sınıflandırılması yapılmıştır. Bilişim sistemlerinde öneri ve kestirim modelleri derin öğrenme tabanlı mimarilerle geliştirilmiş, vaka analizleri ile uygulama örnekleri sunulmuştur. Son olarak, sentetik tabular verilerin derin öğrenme ile üretimi ve ekonomik yük dağıtım probleminin Gri Kurt Optimizasyon algoritması ile çözümü detaylandırılmıştır. Kitap, yapay zekâ uygulamalarındaki güncel yöntemlerin teorik temellerini, pratik uygulamalarını ve geleceğe yönelik araştırma yönlerini bütüncül bir biçimde sunmaktadır.
The book 'Artificial Intelligence-Based Systems' offers an interdisciplinary perspective on the theory and applications of artificial intelligence. It covers the use of deep learning and AI models across diverse fields such as medical imaging, biometric analysis, software security, IoT, and network technologies. The initial chapters include age estimation from facial images using the MobileNetV2 architecture, achieving 51% accuracy on the UTKFace dataset with classification into age groups. Principal component analysis is applied for dimensionality reduction and data representation of facial images. Emotion recognition in multi-modal dialogues is studied using datasets like MELD and IEMOCAP, showing improved performance with multi-modal data. Time series temperature forecasting for Hatay province is conducted with LSTM and XGBoost models, revealing LSTM’s superior generalizability and XGBoost’s better training accuracy. IoT and cloud-based predictive maintenance methods aim to enhance operational efficiency in industrial rotating equipment. Security and performance interactions in 6G networks are analyzed, highlighting the significant impact of network metrics on security accuracy. Human resource optimization is explored via factor analyses and data mining to ensure appropriate career selection. In cardiology, deep learning and convolutional neural networks classify ECG signals for arrhythmia detection. In information systems, deep learning-based recommendation and prediction models are discussed with case studies showcasing real-world applications. The book also details modern synthetic tabular data generation using deep learning and addresses economic load dispatch problems solved with Grey Wolf Optimization. Overall, the book presents a comprehensive synthesis of theoretical foundations, practical implementations, and future research directions in AI applications.
Anahtar Kelimeler
Yapay zekâ Derin öğrenme Zaman serisi tahmini Gömülü zeka Sentetik veri üretimi

İçerik

Tablo verileri için sağa-sola kaydırınız.
DERİN ÖĞRENME VE MOBILENETV2 MİMARİSİ KULLANILARAK YÜZ GÖRÜNTÜLERİNDEN YAŞ GRUBU SINIFLANDIRMASI
KIYAS KAYAALP

KIYAS KAYAALP

1 - 17

İLKAY ONAY

İLKAY ONAY

1 - 17

YÜZ GÖRÜNTÜLERİ ÜZERİNDEN TEMEL BİLEŞEN ANALİZİ
KENAN DONUK

KENAN DONUK

18 - 33

ÇOKLU MODÜLER YAPILI DİYALOGLARDA YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DUYGU ANALİZİ: MELD VE IEMOCAP ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
RABİA ŞEVVAL AYDIN

RABİA ŞEVVAL AYDIN

34 - 48

SUDE NUR TUNGAÇ

SUDE NUR TUNGAÇ

34 - 48

AYSE BERNA ALTINEL

AYSE BERNA ALTINEL

34 - 48

LSTM VE XGBOOST MODELLERİ İLE HATAY İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ZAMAN SERİSİ TABANLI TAHMİNİ VE MODEL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
MEHMET ERGÜN AZİZOĞLU

MEHMET ERGÜN AZİZOĞLU

49 - 66

ERDEM ÇOBAN

ERDEM ÇOBAN

49 - 66

IOT VE BULUT BİLİŞİM TABANLI KESTİRİMCİ BAKIM
EMİN ÖZTÜRK

EMİN ÖZTÜRK

67 - 76

AZİZ KUBİLAY OVACIKLI

AZİZ KUBİLAY OVACIKLI

67 - 76

6G AĞLARINDA PERFORMANS–GÜVENLİK ETKİLEŞİMİ: OPERASYONEL METRİKLERİN GÜVENLİK DOĞRULUĞUNA ETKİSİ
MERT YAĞCIOĞLU

MERT YAĞCIOĞLU

77 - 98

İNSAN KAYNAKLARININ VERİMLİ KULLANIMI İÇİN DOĞRU MESLEK SEÇİMİNE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ VE ADAYLARLA MESLEK PROFİLLERİ ARASINDAKİ EŞLEŞMELERİN MODELLENMESİ
HİDAYET TAKCI

HİDAYET TAKCI

99 - 120

SERAP BEĞDAŞ

SERAP BEĞDAŞ

99 - 120

DERİN ÖĞRENMENİN KALP HASTALIKLARI ALANINDA KULLANIMI
ÖZGÜR TOMAK

ÖZGÜR TOMAK

121 - 140

BİLİŞİM SİSTEMLERİNDE DERİN ÖĞRENME TABANLI ÖNERİ VE KESTİRİM SİSTEMLERİ: DURUM DEĞERLENDİRMESİ VE GELECEK EĞİLİMLER
BURCU ÇARKLI YAVUZ

BURCU ÇARKLI YAVUZ

141 - 187

SNACKCHECK: ÜRÜN İÇERİĞİ FİLTRELEME VE YORUMLAMA UYGULAMASI
AHSEN GÜNEŞ

AHSEN GÜNEŞ

188 - 200

AHMET HAKAN GÜNEŞ

AHMET HAKAN GÜNEŞ

188 - 200

KAMİL ORMAN

KAMİL ORMAN

188 - 200

6G AĞLARINDA GÖMÜLÜ ZEKA VE DAĞITIK YAPAY ZEKA MİMARİLERİ: LİTERATÜR TARAMASI
SEMİH KAHVECİ

SEMİH KAHVECİ

201 - 220

RAMAZAN AKKURT

RAMAZAN AKKURT

201 - 220

AÇIKLANABİLİR YAPAY ZEKÂ (XAI) İÇİN MODERN YAKLAŞIMLAR
AYŞE GÜL EKER

AYŞE GÜL EKER

221 - 240

SENTETİK TABULAR VERİ ÜRETİMİNDE YENİ NESİL YAKLAŞIMLAR
İRFAN KÖSESOY

İRFAN KÖSESOY

241 - 260

EREN PARTAL

EREN PARTAL

241 - 260

VALF NOKTASI YÜKLEME ETKİSİ ALTINDA EKONOMİK YÜK DAĞITIM PROBLEMİNİN GRİ KURT OPTİMİZASYON ALGORİTMASI İLE ÇÖZÜMÜ
EMİNE DENİZ ÖZ

EMİNE DENİZ ÖZ

261 - 271